Upadłość konsumencka – na czym polega i kiedy warto ją rozważyć?

Problemy finansowe mogą stopniowo narastać. Nieudane inwestycje, zaciągnięte przed laty kredyty, pożyczki, choroba czy rosnące koszty życia mogą prowadzić do utraty możliwości spłaty zobowiązań. Jednym ze sposobów uzdrowienia sytuacji finansowej jest upadłość konsumencka.

Upadłość nie oznacza jednak, że wszelkie długi znikną. Upadłość konsumencka ma umożliwić możliwie najwyższe zaspokojenie wierzycieli, a jednocześnie – przy spełnieniu ustawowych warunków – doprowadzić do oddłużenia osoby fizycznej.

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Osoby fizyczne ale także i osoby, które prowadziły w przeszłości działalność gospodarczą mogą złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Przy czym dla upadłości konsumenckiej prowadzących uprzednio działalność gospodarczą konieczne jest spełnienie warunków, tak jak zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej i wykreślenie jej z CEIDG.

Najważniejszą i podstawową przesłanką ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika, która polega na utracie zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że stan ten występuje, gdy opóźnienie w płatności długów przekracza 3 miesiące.

Czy przyczyna zadłużenia ma znaczenie?

Część dłużników ma wątpliwości, czy sąd ogłosi upadłość w przypadku powstania zadłużenia na skutek własnych nietrafionych decyzji. Aktualnie oddziela się samo ogłoszenie upadłości konsumenckiej od oceny przyczyn powstania niewypłacalności. Jeżeli dłużnik wprawił się w stan niewypłacalności bądź istotnie zwiększył stan niewypłacalności umyślnie lub na skutek rażącego niedbalstwa, ma to wpływ na okres wykonywania planu spłaty wierzycieli.

W określonych przypadkach celowe doprowadzenie do niewypłacalności, w szczególności przez trwonienie majątku lub celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań, może także prowadzić do odmowy oddłużenia, chyba że przemawiają za nim względy słuszności lub względy humanitarne.

Jak wygląda upadłość konsumencka?

Postępowanie rozpoczyna się od złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. We wniosku należy przedstawić pełny obraz sytuacji dłużnika. Należy podać majątek, wierzycieli, koszty utrzymania, wysokość zobowiązań, dochody oraz okoliczności, które doprowadziły do stanu niewypłacalności.

Wniosek podlega rozpoznaniu przez sąd upadłościowy, który bada, czy zachodzą podstawy do ogłoszenia upadłości, w szczególności czyli czy dłużnik jest niewypłacalny. Jeżeli zostały spełnione przesłanki, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Z tą chwilą dłużnik staje się upadłym. W postanowieniu o ogłoszeniu upadłości sąd wyznacza syndyka.

Zadaniem syndyka jest ustalenie składu masy upadłości, weryfikacja sytuacji majątkowej upadłego i podjęcie czynności zmierzających do zaspokojenia wierzycieli. W przypadku posiadania wartościowego majątku może on zostać przeznaczony na spłatę zadłużenia.

Nie oznacza to jednak, że upadły straci cały majątek. Przepisy przewidują składniki majątku oraz część dochodów, które nie wchodzą do masy upadłości. Upadły między innymi nie straci przedmiotów niezbędnego urządzenia domowego, narzędzi i innych przedmiotów niezbędnych do osobistej pracy zarobkowej upadłego, czy również przedmiotów niezbędnych ze względu na niepełnosprawność upadłego lub członków jego rodziny.

Ochronie podlega również część dochodów upadłego. Do masy upadłości nie wejdzie część wynagrodzenia za pracę, która nie podlega zajęciu, a także określona ustawowo minimalna część innych dochodów. Wyłączone są także określone świadczenia, m.in. świadczenia rodzinne i świadczenia wychowawcze.

Po ogłoszeniu upadłości następuje zgłaszanie wierzytelności przez wierzycieli, którzy mogą w wyznaczonym terminie zgłaszać syndykowi swoje wierzytelności. Po upływie terminu na zgłaszanie wierzytelności oraz przeprowadzeniu likwidacji majątku wchodzącego w skład masy upadłości Syndyk składa sądowi projekt planu spłat spłaty wierzycieli.

Czym jest plan spłaty wierzycieli i jaki jest jego okres?

Plan spłaty wierzycieli określa, w jakim okresie i w jakiej wysokości upadły ma spłacać wierzycieli. Plan ustalany jest z uwzględnieniem możliwości zarobkowych i sytuacji życiowej upadłego. Plan spłaty ustala sąd.

Co do zasady okres wykonywania planu spłaty wierzycieli nie może być dłuższy niż 36 miesięcy. Inaczej jest, gdy upadły umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa stał się niewypłacalny bądź istotnie zwiększył stopień niewypłacalności. W takiej sytuacji okres spłaty wierzycieli może zostać ustalony na okres od 36 do 84 miesięcy.

Z chwilą wykonaniu planu spłaty dalsza cześć zadłużenia może zostać umorzona. Po prawidłowym wykonaniu planu spłaty sąd stwierdzi jego wykonanie i umarzy pozostałe niespłacone zobowiązania, które zgodnie z przepisami podlegają umorzeniu.

Czy można umorzyć długi bez planu spłaty?

Tak, tylko jeżeli sytuacja życiowa i majątkowa upadłego wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat, sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty.

W określonych przypadkach możliwe jest również warunkowe umorzenie zobowiązań bez ustalania planu, gdy niezdolność do dokonywania spłat nie ma charakteru trwałego.

Trzeba jednak pamiętać, że nie wszystkie długi podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej. Nie podlegają umorzeniu m.in. zobowiązania alimentacyjne, niektóre zobowiązania wynikające z czynów zabronionych oraz określone roszczenia odszkodowawcze.

Czy upadłość konsumencka zawsze jest dobrym rozwiązaniem?

To zależy od wysokości i charakteru zadłużenia. Upadłość konsumencka daje szanse na próbę oddłużenia, ale wiąże się również z poważnymi konsekwencjami.

Postępowanie ujawniane jest w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, a majątek dłużnika wchodzi do masy upadłości. Upadły nie ma możliwości samodzielnego dysponowania majątkiem, decydowania o nim i rozporządzania nim.

Przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej warto przeanalizować czy jest jeszcze szansa na restrukturyzację z pominięciem upadłości. Czasami rozwiązaniem korzystniejszym może być porozumienie z wierzycielami albo rozłożenie zadłużenia na raty.

Upadłość konsumencka – pomoc prawna

Odpowiednie przygotowanie wniosku o upadłość konsumencką ma istotne znaczenie dla dalszego przebiegu całego postępowania. Każdy brak formalny spowalnia procedurę. Poza wskazaniem wierzycieli i wysokości zadłużenia konieczne jest prawidłowe opisanie przyczyn niewypłacalności oraz sytuacji majątkowej i osobistej dłużnika.

Kancelaria Radcy Prawnego Radosława Chrząstka udziela pomocy prawnej w zakresie analizy sytuacji finansowej dłużnika i zasadności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, sporządzenia wniosku, określenia i opisania przyczyn niewypłacalności, reprezentacji w postępowaniu przed sądem oraz pomocy w toku postępowania po ogłoszeniu upadłości i przy ustalaniu planu spłaty wierzycieli.

Masz problemy ze spłatą zobowiązań i zastanawiasz się, czy upadłość konsumencka będzie właściwym rozwiązaniem?

Zapraszam do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego Radosława Chrząstka. Świadczę pomoc prawną dla klientów z Kutna, Łodzi, Płocka, Zgierza, Łęczycy, Łowicza i Gostynina.